Današnji dan je u pravoslavnom kalendaru posvećen dvojici značajnih svetitelja – caru Konstantinu i njegovoj majci, carici Jeleni. Naime, imamo jako veliki procenat Pravoslavaca, koji nisu upoznati sa jako bitnim datumima u kalendaru….
Njihovo sećanje nije samo religijskog karaktera, već je duboko prožeto istorijskim događajima koji su oblikovali sudbinu hrišćanstva. Ovaj praznik se obeležava kao izraz zahvalnosti za njihovu ključnu ulogu u širenju i priznavanju hrišćanske vere u doba kada je ona bila progonjena i potiskivana sa margine društva.
Car Konstantin, poznat i kao Konstantin Veliki, stupio je na vlast u turbulentnim vremenima punim izazova i pretnji. Odmah po dolasku na presto suočio se s trojicom ozbiljnih protivnika: Maksencijem, tiraninom iz Rima, Skitima koji su pretili sa severa, kao i snagama u Vizantiji. Zahvaljujući nepokolebljivoj veri, vojnoj strategiji i harizmi, uspeo je da ih sve porazi, čime je otvorio novo poglavlje u istoriji Carstva.
Pred odlučujuću bitku protiv Maksencija, dogodilo se nešto izuzetno – na nebu mu se ukazao svetleći krst sa natpisom „U ovom znaku pobeđuj“. Konstantin je to protumačio kao božanski znak i naredio da se krst nosi ispred njegove vojske. Bitka kod Milvijskog mosta završila se njegovom veličanstvenom pobedom, a ovaj događaj označio je prekretnicu u istoriji hrišćanstva.
Pobedivši, Konstantin je 313. godine izdao čuveni Milanski edikt, kojim je hrišćanstvo dobilo slobodu ispovedanja vere. Time je prekinut višedecenijski period progona i postavljen temelj za budući procvat Crkve. Kasnije, kao vizionar, osnovao je i novi grad – Konstantinopolj – koji je vekovima bio duhovni i politički centar Istočnog rimskog carstva.
Jedan od najvažnijih trenutaka njegove vladavine bio je sazivanje Prvog vaseljenskog sabora u Nikeji 325. godine, gde je osuđena Arijeva jeres i potvrđeni temelji pravoslavne vere.
Carica Jelena, Konstantinova majka, bila je ne samo politička figura već i verni saveznik u duhovnom smislu. Njena vera i posvećenost Hristu bili su toliko jaki da je, prema predanju, otputovala u Svetu zemlju i tamo pronašla Časni krst na kojem je Isus bio razapet. Takođe je podigla mnoge značajne hramove, uključujući crkvu Vaskrsenja na Golgoti, koja i danas privlači hodočasnike iz celog sveta.
Jelena je preminula 327. godine, a Konstantin deset godina kasnije, 337. godine, u Nikomidiji. Sahranjen je u crkvi svetih apostola u Carigradu, što potvrđuje njegovu važnost u religijskoj i političkoj istoriji. Na današnji dan, vernici odlaze u crkve, pale sveće i upućuju molitve u znak sećanja na ove svetitelje. Običaj je i da se ljudi umivaju svetom vodom tri puta – za zdravlje, pročišćenje i duhovnu obnovu. Poseban značaj ovaj praznik ima za žene koje nose ime Jelena – u čast carici koja se smatra simbolom čestitosti, vere i snage.
U današnjim molitvama vernici traže duhovno vođstvo, mudrost i snagu da istraju na putu vere. Konstantin i Jelena ostaju večni simboli borbe za pravdu, slobodu i veru, i njihovo nasleđe i dalje svetli u srcima miliona vernika širom sveta.
